اوتيت حاد مياني

اوتیت حاد گوش میانی شایعترین عفونت باکتریال اطفال است. 10% اطفال 40% موارد عفونت را بخود اختصاص میدهند.  60 تا 70 درصد كودكان قبل از اتمام سال سوم زندگي حداقل يكبار دچار اوتيت مياني حاد شده اند . شيوع اين عفونت دركودكان مبتلا به شكاف كام بسيار بيشتر است . اوتيت حاد غالبا“ بدنبال عفونت هاي دستگاه تنفس فوقاني رخ مي دهد و بطور شايع يكي از عوارض عفونت هاي ويروسي نظير سرماخوردگي ، سرخك يا آنفلوآنزا است .

ریسک فاکتورهای شناخته شده اوتیت حاد میانی عبارتند از:

1- سن کم   2- جنس مذکر  3- شیرخوارانی که از شیشه شیر میخورند  4- درگیری یکی از اعضاء خانواده با بیماری  5- زندگی در خانواده ها و مراکز شلوغ  6- سیگار کشیدن والدین  7- ارث  8- شکاف کام  9- نقص ایمنی  10- نقص در حرکات سیلیاها  11- سندرم داون  12- سیستیک فیبروزیس.  وزن کم حین تولد جزو ریسک فاکتورهای اوتیت میانی نیست. شیر مادر محافظت کننده است. وضعیت اجتماعی و آلرژی در خانواده نیز زمینه ساز بیماری است.

درمانهای بیماری تحولات زیادی داشته و باکتریهای مقاوم نیز زیاد شده اند. روش های قبلی پروفیلاکسی طولانی مدت منسوخ شده و توافقات برای درمان جراحی افیوژن ها مکرر و طول کشیده افزایش دارد.

تعریف اوتیت میانی: هرگونه روند التهابی در گوش میانی با یک پرده تیمپان نرمال را اوتیت میانی  گویند.

انواع اوتیت میانی: اوتیت حاد گوش میانی AOM ، اوتیت میانی با افیوژن مزمن OME

شرط وجود اوتیت میانی حاد این است که درون گوش میانی افیوژن وجود داشته باشد و همزمان علائم و نشانه های التهاب حاد که شامل تب ، قرمزی ، درد و برآمدگی تیمپان است ، وجود دارد. شرط وجود اوتیت میانی با افیوژن این است که افیوژن وجود دارد اما علائم التهابی وجود ندارد.

در بررسی مخاط گوش میانی علائم هیپرپلازی و افزایش سلولهای گابلت  دیده میشود و لذا افیوژن رخ میدهد.

84% اطفال یک اپیزود اوتیت میانی دارند ، 50%  سه مورد بیماری  یا بیشتر داشته اند و در 25% شش مورد و بیشتر وجود دارد.

پاتوفیژیولوژی:

 نقص عملکرد شیپور استاش باعث میشود هوادهی گوش و تمیز کردن و محافظت گوش میانی صورت نگرفته و لذا میکروارگانیسم ها وارد گوش میانی میشوند. در 97% بیماران ، باکتری مسبب بیماری در نازوفارنکس بدست میآید. آدنوئید مخزن باکتری پاتوژن است. استاش در اطفال کوتاهتر و مستقیم تر و نفوذ پذیر تر است. بزرگی آدنوئید باعث اختلال عملکرد استاش  و زمینه ساز اوتیت میانی است.

 

 50 تا 70 درصد موارد اوتيت مياني ، حداقل درابتدا منشاء ويروسي داشته باشند. باكتريهايي كه معمولا“ در مبتلايان به اوتيت مياني يافت مي شوند عبارتند از : هموفيلوس آنفلوآنزا ، استرپتوكوك پنومونيه ، استرپتوكوكهاي بتاهموليتيك و با شيوع كمتر استافيلوكوك آرئوس . هم اكنون هموفيلوس شايعترين علت باكتريايي اوتيت مياني در كودكان زير 10 سال است . در نوزادان و شيرخواران ، اشريشياكولي از ارگانيسم هاي غالب است . به ندرت، كلبسيلا ، اشريشياكولي و باكتروييدها دركودكان و افراد بالغ موجب اوتيت مياني مي شوند .

باکتریهای شایع بترتیب شیوع عبارتند از: استرپ پنومونیه ، هموفیلوس آنفولانزا ، برانهاملا کاتارالیس

علايم بيماري :

 درابتدا احساس مبهمي از كاهش شنوايي يا پري گوش وجود دارد . به سرعت درد خفيف نيز به اين علايم اضافه مي شود . در مراحل بعدي درد عمقي و شديد گوش علامت اصلي بيماري خواهد بود كه معمولا“ با تب 104 تا 105 درجه فارنهايت ( به ويژه در شيرخواران و كودكان کم سن و سال ) همراه است . درد مداوم و آزارنده است . شيرخواران به خواب نمي رود ، گريه مي كنند و به گوش هاي خود فشار مي آورند. در كودكان كم سن و سال ممكن است استفراغ و اسهال رخ دهد. تب علامت اوتیت در اطفال کم سن است اما در سنین بزرگتر تب ممکن است وجود نداشته باشد. کودک بیقرار است و به گوش خود دست میزند. اشتها کم میشود.  در اوتیت میانی با افیژن هیچ علائمی بجز افت شنوائی وجود ندارد. والدین موقعی متوجه افت شنوائی کودک خود میشوند که وی صدای تلویزیون و رادیو را افزایش میدهد یا در حین صحبت معمولی جواب نمیدهد. . بالغين ممكن است از سرگيجه شكايت كنند. در پیران ممکن است تب وجود نداشته باشد. معمولا“ علايم عفونت دستگاه تنفسي فوقاني وجود دارد .

یافته ای معاینه: پرده تیمپان نرمال خاکستری  و شفاف و مقعر است. علائم کلاسیک اوتیت قرمزی و برآمدگی تیمپان است. در مراحل اولیه فقط قرمزی وجود دارد اما در مراحل پیشرفته تر برآمدگی شدید شده و درنهایت نکروز و پارگی رخ داده وچرک و خون بیرون ریخته میشود. در بچه های کوچک گریه کردن میتواند قرمزی تیمپان را تقلید کند چون عروق روی پرده برجسته میشودند لذا بهترین کار برای بررسی دقیق تر استفاده از اتوسکپی پنوماتیک است. استفاده از میکروسکپ گوشی نیز بسیار کمک کننده است. معاینات مکرر بیماران راه را برای قضاوت صحیح هموار میکند. در صورت افزايش فشار گوش مياني ، در معاينه برآمده شدن پرده صماخ و محو شدن شاخص هاي آناتوميك آن وجود خواهد داشت . در صورتي كه پرده صماخ پاره شود ، درد و فشار كاهش مي يابد و در معاينه وجود ترشح در مجرا ديده ميشود . اين ترشح در ابتدا سروزيی و  خوني است ، معمولا“ شنوايي كاهش مي يابد و وارد آوردن فشار بر روي ماستوييد درد ايجاد ميكند.

اوتيت مياني راجعه شير خواران:

يكي از مشكلات مهم در درمان اوتيت مياني ، كودكاني هستندكه 5 تا 6 بار در سال مبتلا به اوتيت مي شوند ، اين حالت به ويژه در كودكان زير يك سال ديده مي شود . در اين موارد نيز علل اختلال عملكرد شيپور استاش بايد بررسي شود. معمولا“ حملات بيمار از پاييز آغاز و تا سرتاسر بهار ادامه مي يابد . در درمان يك حمله حاد ،  مصرف آنتي بيوتيكها بايد 14 تا 21 روز ادامه يابد. در صورت وجود عفونت دستگاه تنفسي فوقاني ، مي توان از ضد احتقانهاي بيني استفاده نمود ، اگرچه استفاده از این داروها در مطالعات جدید ثابت نشده و توصیه نمیشود. كودكان مبتلا به اين حالت هرگز نبايد به حالت خوابيده به پشت از بطري غذا بخورند و تغذيه آنها بايد در حالت نشسته باشد . اگر اين روشهاي محافظه كارانه در شكستن چرخه عفونتها موثر نباشند، پروفيلاكسي با آنتي بيوتيكها انديكاسيون پيدا مي كنند. بعضی از مطالعات نشان داده اند كه تجويز سولفي سوكسازول و يا آموكسي سيلين به ميزان يك چهارم تا يك دوم مقادير درماني یا 20 میلی گرم در کیلو گرم برای آموکسی سیلین ، تعداد عفونتهاي حاد را به يك چهارم مي رساند. معمولا“ اين داروها به مدت 3 تا 6 ماه به طور مداوم تجويز مي شوند . اگر كودك در خلال دريافت پرو فيلاكسي آنتي بيوتيكي دچار عفونت حاد شود، ميرنگو تومي با يك لوله تهويه كننده درمان انتخابي نهايي خواهد بود . بايد توجه داشت كه لوله تهويه براي تخليه گوش مياني قرار داده نمي شود، بلكه هدف از جاگذاري آن مساوي شدن فشار هوا بين گوش مياني و اتمسفر مي باشد ، بدين ترتيب جانشين شيپور استاش مي شود.

در بیماران اوتیت میانی رکورنت درمان پروفیلاکسی خطر بروز میکروارگانیسم های مقاوم را دارد لذا نظرات به سمت استفاده زود هنگام از تیمپانوستومی متمرکز شده است. بر اساس نظر آکادمی گوش و حلق و بینی آمریکا ، اگر کودکی 4 بار درگیری با بیماری در شش ماه و یا 6 بار بیماری در یکسال داشته باشد بایستی پروفیلاکسی جراحی برای او انجام شود.

 اوتيت مياني سروز مزمن:

اوتيت مياني سروز مزمن اگر درمان نشود تهديدي جدي براي شنوايي محسوب مي شود . در سالهاي اخير شيوع آن افزايش چشمگيري پيدا كرده است . اين عارضه نيز غالبا“ ثانويه به عواملي نظير رشد بيش از حد بافت لنفاوي نازوفارنكس ، عفونت مزمن سينوس و آلرژي مي باشد . با اين وجود درمان ناكافي اوتيت مياني چركي حاد يكي از علل مهم افزايش شيوع اوتيت مياني سروز مزمن است. درمان ناكافي اوتيت مياني حاد با آنتي بيو تيك ، باعث مي شود كه عفونت خفيف و بدون علامتي ايجاد شود و آن تكرار شود كه پس از مدتي يك افيوژن موكوييد غلط در گوش باقي بماند .

علايم اين بيماري ناچيز هستند . كاهش شنوايي نوسان دارد و با عفو نتهاي تنفسي فوقاني در ارتباط است . بيماران ممكن است از احساس سنگيني سر شكايت كنند و برخي از صداها را به صورت تغيير يافته بشنوند.

 اين بيماران علائم التهابی ندارند. معاينه گوش گمراه كننده باشد . در اوتیت با افیوژن علائم بالینی رتراکشن تیمپان و رنگ آن تیره  و مارکرهای استخوانی بخصوص زائده بزرگ اینکوس دیده نمیشوند. اکثراً پرده صماخ تغييرات اندكي دارد و ممكن است به رنگ خاكستري مرواريدي باشد و تنها محو شدگي خفيف و تورفتگي اندكي در آن وجود داشته باشد . محدود شدن حركت پرده صماخ در تمپانومتري و پنومواتوسكوپي مفيدترين يافته فيزيكي است . اوديومتري معمولا“ جنبه تشخيصي دارد و كاهش شنوايي انتقالي را نشان مي دهد .

 وجود سابقه اي از كاهش شنوايي نوسان دار در يك كودك كه توسط والدين مورد شك قرار گرفته، بايد پزشك را به وجود افيوژن درگوش مياني مشكوك سازد . در اين حالت در صورت طبيعي به نظر رسيدن پرده صماخ ، انجام اوديومتري الزامي است .

عوارض اوتيت مياني سروز و يا اوتيت مياني ترشحي عبارتند از: پيدايش كلستاتوم ، سوراخ شدن پرده صماخ، فيبروز فضاي گوش مياني و تمپانواسكلروز كه همگي مي توانند موجب كاهش دايمي در شنوايي شوند . به همين علت پيگيري بيماران مبتلا به اوتيت مياني حاد يا مزمن الزامي است .

اوتيت مياني سروز مزمن دريك فرد بالغ ممكن است در اثر كارسينوم نازوفارنكس باشد . بنابراين هنگامي كه يك افيوژن يك طرفه در يك فرد بالغ يافت شود ، هرگونه روش تشخيصي براي اثبات يا رد اين مسئله بايد به انجام برسد .

درمان اوتیت میانی با افیوژن: چون این بیماری هم یک عفونت است و باکتری زنده دارد لذا عاقلانه است که آنتی بیوتیک داده شود. ولی بازهم نقشی برای داروهایی مثل دکونژستان و آنتی هیستامین وجود ندارد. کورتون کوتاه مدت با دوز یک میلی گرم در کیلو موثر بوده اما هنوز تایید نشده است.

درمان اوتیت میانی:

درمان زودرس با آنتي بيوتيك ها ، سبب تسريع بهبودي مي شود. در 25% بیماران مقاومت به داروهای روتین وجود دارد. درمانهای مختلفی گزارش شده است از جمله تک دوز تزریقی سفتریاکسون و یا دوره 5 روزه آنتی بیوتیک و در نهایت دوره 10 روزه آنتی بیوتیک.  امروزه آموكسي سيلين يا آمپي سيلين بعنوان داروي انتخابي براي درمان اوتيت مياني حاد دركودكان زير 10 سال در نظر گرفته مي شوند. در صورت حساسيت بيمار به اين داروها ، از اريترومايسين ، سولفوناميدها و يا سفالوسپورينها استفاده مي شود . مدت درمان 10 روز است . در بعضي مناطق سوش هاي مقاوم هموفيلوس شيوع يافته اند. بنابراين اگر پاسخ به درمان مناسب نباشد، انجام كشت ممكن است ضرورت يابد. آنتی هیستامین و دکونژستان تاثیری در دوره بیماری ندارد اما مسکن به بیمار باید داده شود. اما اگر درد و تب بيمار در عرض 24 تا 48 ساعت تخفيف نيافت ، پزشك بايد به فكر بروز يك عارضه بوده و بيمار را مجددا“ مورد بررسي قرار دهد . در صورت پاره شده پرده صماخ ، باید از نفوذ آب بدرون گوش جلوگیری کرد. بايد يك پنبه تميز در گوش خارجي قرار داده شود . قطره هاي گوشي فاقد ارزش هستند . معمولا“ خروج چرك 2 تا 3 روز ادامه مي يابد و سپس اين ترشح كم و موكوييد مي شود . ترشح از گوش تا روز هفتم از بين مي رود.

در بیمارانی که مشکلات ایمنی داشته و یا پره ماچور هستند گاهی لازم میشود تا با تیمپانوسنتز از گوش نمونه گرفت تا آنتی بیوتیک دقیق تجویز شود.

قبل از پيدايش آنتي بيوتيك ها ، ميرنگوتومي روش اصلي درمان اوتيت مياني حاد بود و هنوز هم در شرايطی انديكاسيون دارد : 1- وجود حالت توكسيسته بسيار شديد و يا سابقه تشنجات ناشي از تب. 2- كودكان مبتلا به نقص ايمني  3- شكست درمان آنتي بيوتيكي  4- درد شديد در بيماري كه همكاري دارد.  5- مننژیت از عوارض اوتيت مياني حاد.   6- فلج عصب فاشیال در زمینه اوتیت میانی  

ميرنگوتومي را ميتوان زير بي هوشي عمومي بي حسي موضعي و يا بدون بي حسي انجام داد . پرده هاي ملتهب معمولا“ دردناك تر از پرده هاي طبيعي هستند . بطور كلي ميرنگوتومي بر دو نوع محيطي و شعاعي است. ميرنگوتومي محيطي تخليه وسيع را امكان پذير مي سازد و براي خارج ساختن مايع و يا چرك تحت فشار و نيز براي عفونت هايي حاد استفاده مي شود . در ميرنگوتومي شعاعي برش ايجاد شده در پرده كوچكتر است، اما براي تخليه مايع سروز از گوش كافي است و براي گوش هاي فاقد عفونت روش كاملا“ مناسبي مي باشد.

پس از درمان بایستی بیمار در روز سوم و سپس در هفته دوم بررسی شود.

آدنوئیدکتومی به تنهایی در درمان اوتیت میانی با افیوژن موثر است اما تونسیلکتومی اصلاً در روند آن تاثیری ندارد.

اندیکاسیونهای تیمپانوستومی: 1- اوتیت میانی حاد عود کننده   2- اوتیت میانی مزمن با افیوژن در کودکی که از سایر جهات سالم است  3- اوتیت میانی و اختلال عملکرد استاش همراه با سایر بیماریها ( آنومالی سر و گردن ، سندرم داون ، افت شنوائی حسی عصبی زمینه ای ، اختلالات پرده تیمپان )

عوارض اوتيت مياني حاد

اوتيت مياني ترشحي : اين بيماري از علل اصلي كاهش شنوايي دركودكان است و ممكن است بدنبال اوتيت مياني حاد ايجاد شود . همچنين اين عارضه ممكن است ثانويه به آلرژي ، عفونت ، تروماي فشاري و بزرگي آدنوييد رخ دهد . در واقع تمامي علل اختلال شيپور استاش ، ميتوانند موجب اوتيت سروز شوند. به غير از مواردي كه سابقه عفونت ، تروما و يا كاهش شنوايي وجود دارد ، شرح حال كمك چنداني به تشخيص نمي كند . در معاينه تغييرات زير در پرده صماخ مشاهده مي شود .

1- تورفتگي پرده صماخ : اين حالت دراتوسكوپي به صورت كوچك نمودار شدن استخوان چكشي و برجسته تر بودن زايده كوتاه آن مشخص مي شود . به نظر مي رسد پرده صماخ خيمه اي را تشكيل داده كه راس آن زايده كوتاه استخوان چكشي است.  مخروط نورانی از بین رفته است

2- تغيير رنگ پرده صماخ : پرده صماخ ممكن است به رنگ كهربايي يا خاكستري تيره درآيد . در واقع هر رنگ يا نمايي در اوتيت سروز قابل مشاهده است . گاهي نيمه تحتاني پرده رنگ كهربايي و نيمه فوقاني آن رنگ طبيعي دارد . گاهي يك منيسك مشاهده مي شود كه نشانه سطح مايع است. در مورادی حباب های واضح هوا درون گوش دیده میشود. اگر در گوش مياني خون وجود داشته باشد ، پرده صماخ به رنگ آبي يا سياه در مي آيد.

3- عدم تحرك پرده صماخ : در اوتيت سروز ممكن است پرده صماخ تا حدودي تحرك خود را از دست بدهد. اين حالت قابل اعتمادترين يافته درمعاينه باليني است و نشانه وجود فشار منفي و احتمالا“ مايع در گوش مياني است . در اين موارد با آزمايش شنوايي يك كاهش شنوايي از نوع انتقالي مشخص مي شود . در اينحالت آزمون وبر به طرف ضايعه متوجه مي شود و آزمون رينه منفي است . هر چند تمپانومتري بعنوان يك وسيله تشخيصي نمي تواند جايگزين پنومواتوسكوپي شود ، اما روش مذكور به ويژه در شيرخواران و كودكان كم سن و سال روش كمك كننده اي است. زيرا آزمون ساده اي است . سبب وارد شدن تروما نمي شود و در زمان اندكي قابل انجام مي باشد . معمولا“ در تمپانومتري اوتيت مياني سروز . تمپانوگرام در مراحل اولیه بیماری از نوع C  و در مراحل پیشرفته از نوع  نوع B  میشود كه نشانه فشار منفي قابل توجه گوش مياني است . اغلب كاهش شنوايي آنقدركم است كه تا هنگام آزمايشات روتين در بدو ورود به مدرسه تشخيص داده نمي شود . مطالعات نشان داده اند كه بعد از يك عفونت حاد گوش مياني در 70 درصد كودكان حداقل تا دو هفته گوش مياني داراي افيوژن است . در 40 درصد اين عده تا يك ماه و در 20 درصد آنها تا 2 ماه اين افيوژن باقي مي ماند .

ماستوييديت حاد :قبل از پيدايش آنتي بيوتيك ها ، ماستوييديت حاد از عوارض شايع اوتيت مياني حاد بود . هم اكنون اين عارضه هنگامي رخ ميدهد كه عفونت گوش مياني درمان نشده باشد و با يك آنتي بيوتيك نامناسب به كار رفته باشد . بطور كلاسيك ، علايم 10 تا 14 روز بعد از يك عفونت حاد ايجاد مي شوند . اين بيماري به صورت يك ترشح چركي و غليظ از گوش تظاهر مي يابد . همچنين يك درد مبهم و سوزشي در پشت گوش رخ مي دهد كه در هنگام شب تشديد مي شود . معمولا“ يك تب خفيف وجود دارد .

در يك ماستوييديت حاد بدون عارضه ، در معاينه ، مجراي گوش به وسيله يك ترشح فراوان ، غليظ و بدبو پر شده است . بعد از پاك كردن مجراي گوش ، پرده صماخ به صورت محو ، ادماتو و ضخيم قابل مشاهده است و گاهي يك ترشخ ضرباندار از آن خارج مي شود . اگر عفونت محدود به ماستوييد باشد ممكن است پرده صماخ ظاهر طبيعي داشته باشد .وارد آمدن فشار بر روي زائده ماستوييد باعث احساس درد مبهم و عميق در استخوان مي شود . براي ايجاد اين درد بايد محكم بر روي استخوان فشار وارد ساخت . در حالي كه در اوتيت خارجي حاد ، فشار اندكي بر روي ماستوييد موجب درد شديدي مي شود .بافت نرم اطراف مجراي شنوايي ممكن است متورم شده و گوش را به سمت جلو و پايين براند . با انجام سي تي اسكن استخوان تمپورال مي توان تشخيص اين بيماري را تاييد نمود . يافته هاي راديوگرافيك عبارتند از : كدورت سلولهاي ماستوييد ، دكلسيفيكاسيون تيغه هاي استخواني بين سلولها و تخريب سلولهاي هوايي ماستوييد .

در صورتي كه تنها كدورت سلولهاي هوايي ماستوييد و مراحل اوليه دكلسيفيكاسيون استخواني وجود داشته باشد، تجويز مقادير بالاي آنتي بيوتيك ها همراه با يك ميرنگوتومي وسيع ممكن است سبب بهبودي بيماري شود . اگر تخريب استخواني رخ داده باشد، انجام عمل جراحي ضروري است . عمل جراحي درماستوييديت حاد ،‌يك ماستوييدكتومي ساده است . ميرنگوتومي نيز بايد براي تخليه گوش مياني انجام شود . معمولا“ بعد از عمل جراحي ترميم كامل در عرض 7 تا 10 روز رخ مي دهد . شايعترين ارگانيسم دخيل در ماستوييديت حاد ، استرپتوكوك پنومونيه است و با شيوع كمتر هموفيلوس آنفلوآنزا نيز در ايجاد اين بيماري دخالت دارد. شيوع كمتر عفونت هاي هموفيلوس آنفلوآنزايي ماستوييد بيانگر اين نكته است كه عفونتهاي ناشي از اين ارگانيسم بيشتر مخاطي هستند و كمتر موجب تخريب استخواني مي شوند . در بيماراني كه فاقد علايم كلاسيك ماستوييديت حاد هستند و تنها يك ترشح ضرباني با حداقل درد و علايم سيستميك وجود دارد ، انجام سي تي اسكن براي تاييد تشخيص كمك كننده است .

عوارض ماستوييديت حاد ناشي از گسترش عفونت به ساختمانهاي مجاور مي باشند . اين عوارض عبارتند از:

 آسيب عصب فاسيال : در ماستوييديت حاد ممكن است تخريب استخوان محافظت كننده عصب فاسيال رخ دهد و بدنبال آن ملتهب شدن عصب موجب فلج عضلات صورت شود .

مننژيت : هشتاد درصد موارد مننژيت ، ثانويه به بيماريهاي گوش هستند . علايم و درمان مننژيت همان علايم و درمان مننژيت هاي ناشي از ساير علل هستند.

آبسه هاي مغز : گسترش عفونت از طريق سطح دروني استخوان، ممكن است سبب پيدايس آبسه اپي دورال يا آبسه مغزي در لوب تمپورال يا مخچه شود . معمولا“ سردرد مبهم و مداوم ، تب راجعه خفيف و تغييرات اندكي در هوشياري تنها علايم بيماري هستند . لوب تمپورال از نواحي نسبتا“ خاموش مغز اسب و در آبسه هاي اين ناحيه ادم پاپي خفيف مي باشد و نشانه هاي عصبي آشكار ناشايع هستند . از طرف ديگر آبسه هاي مخچه مي توانند موجب آتاكسي شوند و ادم پاپي نيز در اين آبسه ها معمولا“ شديد است . حالت كما نيز ممكن است سريعا“ رخ دهد .

ترومبوز سينوس سيگموييد : اين عارضه در اثر گسترش عفونت از طريق سخت شامه پوشاننده حفره خلفي به آن حفره رخ مي دهد . در اين صورت يك ترومبوز عفوني در داخل سينوس سيگموييد تشكيل مي شود . اين ترومبوز ممكن است به سمت بولب ژوگولر گسترش يابد . چنين ترومبوزي اغلب موجب سپتي سمي شديد مي شود . ممكن است وريد ژوگولر گردني در سمت گرفتار حساس باشد . براي درمان، بستري نمودن بيمار و تجويز آنتي بيوتيك هاي داخل وريدي الزامي است . ماستوييدكتومي و برداشتن ترومبوز عفوني نيز ممكن است ضرورت يابد .

لابيرنتيت چركي : تهاجم عفونت به گوش داخلي موجب لابيرنتيت چركي مي شود . علايم اين عارضه عبارتند از : سرگيجه شديد و چرخشي توام با نيستاگموس ، تهوع، استفراغ ، وزوز گوش و كاهش شنواي حسي عصبي . اگر عفونت درمان نشود ممكن است بيماري گسترش يابد و سبب پيدايش مننژيت شود . لابیرنتیت چرکی معادل مننژیت است و با کری کامل همراه خواهد بود لذا درمان سریع و کامل لازم دارد. درمان شامل بستري نمودن بيمار ، تجويز آنتي بيوتيك و گاهي تخليه لابيرنت از طريق ماستوييد مي باشد. اين بيماري معمولا“ موجب كري كامل و از بين رفتن فعاليت لابيرنت مي شود .

آبسه ساب پريوستئال : در صورتي كه عفونت ماستوييد باعث خوردگي كورتكس بيروني شود ، آبسه ساب پريوستئال ايجاد مي شو د. اين حالت با تب و تموج در عمق بافت نرم پشت گوش همراه است . اين آبسه ها معمولا“ كمي بالاتر از زايد ماستوييد ايجاد مي شوند . به ندرت ممكن است خوردگي كورتكس نوك زايده ماستوييد رخ دهد و با تشكيل آبسه درموقعيت عمقي نسبت به عضلات استرنوكليدوماستوييد و ديگاستريك علايمي به صورت درد ، تورم و حساسيت در زير زايده ماستوييد و يا بين نوك زايده و فك تحتاني به وجود مي آيند . به اين نوع آبسه ساب پريوستئال ، آبسه بزولد اطلاق مي شود .